Bu calismanin tespitlerinden biri de Osmanli medresesinin Ibn Arabci bir gelenek üzerine kurulusu ve bunun bütün Osmanli asirlarini nasil etki altina aldigi meselesidir.

Osmanli Imparatorlugunun Islamla iliskisi konusunun belki merkeze alinmasi gereken asil boyutu, diger kesimlerle olan siki baglantisi ve onlari domine etmesi itibariyle devletin Islam algisidir. Bu sebeple calisma, Osmanli merkezi yönetiminin bizzat söz konusu iliskinin merkezinde oldugunu göstermeye calismistir. Devlet diger sektörlerle iliskilerinde daima üstte oldugunu hissettirmektedir. O sektörler de devletle, hatta birbirleriyle olan iliskilerini son tahlilde buna göre düzenlemek ve yürütmek zorunda olduklarinin bilinci icindedirler.

Bu sebeple Osmanli devletinin ne kadar eski, köklü, güclü, cesitli bir siyasal ve din gelenekler manzumesinin ve ideolojisinin mirascisi oldugunu yansitan klasik metinler yer yer metin icerisinde zikredilmistir. Bu metinler belki bizim sayfalar dolusu söylediklerimizden daha aciklayici ve kullandiklari dille kendi zihniyet dünyalarini yansitan metinlerdir. Böylece okuyucu onlari kendi ifadeleri ve mantiklari dogrultusunda bizzat görebilme imkanina sahip olmaktadir.

-Ahmet Yasar Ocak